Adaptation of the superstition attitude scale in sports into Turkish culture
DOI:
https://doi.org/10.71350/jsms.92Anahtar Kelimeler:
Sporda batıl inanç, ölçek uyarlama, geçerlik, güvenirlik.Özet
Bu araştırmanın amacı, Chuang ve ark., tarafından geliştirilen Sporda Batıl İnanç Tutum Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlanarak geçerlik ve güvenirliğini incelemektir. Çalışmaya farklı branşlarda aktif olarak spor yapan üniversite öğrencileri katılmıştır. Ölçeğin Türkçe formunun yapı geçerliğini test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Analiz sonucunda, üç faktörlü (Ritüel ve Tabu, Uğurlu Nesneler, Halk Kültürü) modelin uyum indekslerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin bileşik güvenirlik (CR) değerleri, ortalama açıklanan varyans (AVE) değerleri kabul edilebilir aralıktadır. Cronbach Alfa katsayısı ölçek toplamında ve alt boyutların tümü için kabul edilebilir aralıktaıdır. Bu bulgular, ölçeğin Türk kültüründe geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, Sporda Batıl İnanç Tutum Ölçeği Türk örneklemi için uygun psikometrik özelliklere sahiptir ve sporcuların batıl inanç eğilimlerini belirlemede kullanılabilecek etkili bir araç olarak önerilmektedir.
Referanslar
Arlı, M. (2017). Türk kültüründe batıl inançlar ve toplumsal yansımaları. Ankara: Gazi Kitapevi.
American Psychological Association. (2017). Ethical principles of psychologists and code of conduct. https://www.apa.org/ethics/code
Beaton, D. E., Bombardier, C., Guillemin, F., & Ferraz, M. B. (2000). Guidelines for the process of cross-cultural adaptation of self-report measures. Spine, 25(24), 3186–3191. https://doi.org/10.1097/00007632-200012150-00014
Bleak, J. L., & Frederick, C. M. (1998). Superstitious behavior in sport: Levels of effectiveness and determinants of use in three collegiate sports. Journal of Sport Behavior, 21(1), 1–15.
Brislin, R. W. (1970). Back-translation for cross-cultural research. Journal of Cross-Cultural Psychology, 1(3), 185–216. https://doi.org/10.1177/135910457000100301
Buhrmann, H. G. (1977). Superstition and religiosity among college students. Psychological Reports, 40(2), 523–526.
Byrne, B. M. (2010). Structural equation modeling with AMOS: Basic concepts, applications, and programming (2nd ed.). Routledge.
Byrne, B. M. (2016). Structural equation modeling with AMOS: Basic concepts, applications, and programming (3rd ed.). Routledge.
Chuang, W. C., et al. (2024). Development and validation of the Sports Superstition Attitude Scale: Examining the influences of superstition on athletes' behavior. Kinesiology, 56(1). https://doi.org/10.26582/k.56.1.8
Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297–334. https://doi.org/10.1007/BF02310555
Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). Sage.
Damisch, L., Stoberock, B., & Mussweiler, T. (2010). Keep your fingers crossed! How superstition improves performance. Psychological Science, 21(7), 1014–1020. https://doi.org/10.1177/0956797610372631
Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39–50. https://doi.org/10.1177/002224378101800104
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage Learning.
Hambleton, R. K., Merenda, P. F., & Spielberger, C. D. (Eds.). (2005). Adapting educational and psychological tests for cross-cultural assessment. Lawrence Erlbaum Associates.
Hu, L., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1–55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
Karasar, N. (2020). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler ve teknikler (36. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling (3rd ed.). Guilford Press.
Kline, R. B. (2015). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). Guilford Press.
Putnick, D. L., & Bornstein, M. H. (2016). Measurement invariance conventions and reporting: The state of the art and future directions. Developmental Review, 41, 71–90. https://doi.org/10.1016/j.dr.2016.06.004
Schermelleh-Engel, K., Moosbrugger, H., & Müller, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: Tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Methods of Psychological Research Online, 8(2), 23–74.
Schippers, M. C., & Van Lange, P. A. M. (2006). The psychological benefits of superstitious rituals in top sport: A study among top sportspersons. Journal of Applied Social Psychology, 36(10), 2532–2553.
Vyse, S. A. (2013). Believing in magic: The psychology of superstition (2nd ed.). Oxford University Press.
Womack, M. (1992). Why athletes need ritual: A study of magic among professional athletes. Sociological Spectrum, 12(3), 281–301.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Erdal Taşkın, Eyüp Temur, Ali Erdogan, Erkan Faruk Şirin, Tunahan Erdoğdu
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
