Kadin Sporcularda Beslenme ve Kadin Sporcu Üçlemesi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.8003809Keywords:
Kadın Sporcu BeslenmesiAbstract
Sporcu beslenmesi yaşamsal faaliyetlerin yerine getirilmesinin yanında sporcunun yaptığı spora göre gerektiği şekilde planlanması gereken özel bir beslenme durumudur. Kadın sporcular gerek estetik kaygılar ve düşük vücut ağırlığını sporda avantaj olarak görmeleri gerekse beslenme bilgisi eksikliği nedeniyle kadın sporcu üçlemesi olarak tanımlanan; düşük enerji mevcudiyeti (LEA), adet olmama (amenore) ve kemik erimesi (osteoporoz) olarak ayırt edilebilen durumlardır. Kadın sporcu üçlemesi bireyin yaşam öyküsü ile fiziksel muayene yapılarak önleyici tedbirler alınabilir. Özellikle konu ile ilgili olarak kadın sporcuların farkındalığının artırılması ve beslenme bilgilerinin gözden geçirilmesi ve spora yeni başlayan genç kızlarımızın koruyucu hekimlik adına vücutlarına gereken yatırımı yapmaları ve tedaviye harcanan bütçenin azaltılması amaçlanmıştır.
References
Ackerman K.E.,De Lourdes Eguiguren M.,Barrack M.(2016) Risk Biotypes and the Female Athlete Triad. Exercise and Human Reproduction New York:Springer p.209-28
ACSM , American College of Sports Medicine , Thomas .D.T.,Erdman.K.A. et al.American College of Sports Medıcıne position stand: nutrition and athletics performance.Med Sci Sports Exerc.48:543-568
ACSM,American College of Sports Medicine(2007) Female Athlete Triad Position Stand.USA.2010
APA. American Psychiatric Association. (2016) Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM- 5®). 5th ed. Arlington, VA: American Psychiatric Publishing; p.991
Arlı M., Şanlıer N.,Küçükkömürler S.,Yaman M.(2002) Anne ve Çocuk Beslenmesi.Ankara:Pegem Yayıncılık.
Baysal ,A.(1996) Beslenme. Ankara :Hatipoğlu Yayınevi
Baysal A.(2016) Tuz Tüketimi ve Sağlık .Beslenme ve Diyet Dergisi. 44 (3):194-195.
Boles CA, Ferguson C.(2010) The Female Athlete Triad.Radiol Clin N Am 48:1249-1266
Cialdella-Kam, L.,Kulpins,D., Manore,M.M.(2016) Vegetarıan, Gluten-Free and Energy Restricted Diets in Female Athletes. Review Sports.4(4):50.https://doi.org/10.3390/sports4040050
De Souza MJ, Nattiv A, Joy E, Misra M.,Williams NI, Mallinson RJ, Gibbs JC,Olmsted, M. ,Goolsby M.,Matheson G .(2014) Female Athlete Triad Coalition Consensus Statement on treatment and return to play of the female athlete triad: 1st International Conference held in San Francisco, California, May 2012 and 2nd International Conference held in Indianapolis, Indiana, May 2013. National Library of Medicine, 48(4):289
Eastel ,R. (1998) Treatment of Postmenopausal osteoporosis. N Engl J Med,338:736-746
Ercan, S.(2017) Kadın Sporcu Üçlemesine Güncel Yaklaşım.Kocaeli Medical J.6;2:75-79.
Ersoy,G.,Hasbay,A. (2008) Sporcu Beslenmesi .Sağlık Bakanlığı Yayın No: 726.Klasmat Matbaacılık.Ankara.
Ersoy G.,Orkun T.(2010) Yeni Bir Spor İçeceği: Süt .Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi .4(2):98-108.
Espinosa RM, Tamez M. and Prieto P. Efforts to emulate human milk oligosaccharides. British Journal of Nutrition 2007;98(Suppl. 1):74–9.
Evliyaoğlu, O. ,Alikaşifoğlu ,M. ,Ercan ,O.(2010) Ergenlerde Menstrüel Döngü Bozuklukları.Türk Ped.Arş.45:6-12
Freire.A.N.,Brown.K.N.,Fleischer.S.H.,Eggett.D.L.,Creer.A.R.,Graf.M.I.,Dyckman.J.,Turley.J.M.,Fullmer.S. (2022) Prevalence of Female Athlete Triad Risk Factors among Female International Volunteers and College Age-Matched Controls .Internatıonal Journal of Environmental Research and Public Health.19(3) 1223;https://doi.org/10.3390/ijerph19031223
Gabel,K.A.(2006) Special Nutritional Concerns for The Female Athlete. Current Sports Medicine Reports. 5(4)187-191
Gastrich.M.D.,Quick.V.,Bachmann.G.,McDonald Moriarty.A.(2020) Nutritional Risks Among Female Athletes. Journal of Women’s Health.29:5 https://doi.org/10.1089/jwh.2019.8180
Goodman .L.R., Warren M .P. (2005) The female athlete and menstrual function. Curr Opin Obstet Gynecol . 17: 466-70.
Greydanus D.E.,Omar H.,Pratt H.D. (2010) The Adolescent Female Athlete: Current Concepts and Conundrums.Pediatr Clin. North Am.Jun;57(3):697-718.
Haylee.B.,Mclnnıs.K.C.(2022) Female Athlete Hip Injuries: A Narrative Review.Home/Clinical Journal of Sport Medicine.32(1):62-71 https://doi.org/10.1097/JSM.0000000000000857
İlhan, M. ,Çakıroğlu ,F.P.(2020)Kadın Sporcu Triadı ve Beslenme İlişkisi. Egzersiz ve Sporda Beslenme ve Yeme Bozuklukları .1.Baskı.Ankara:Türkiye Klinikleri;p.107-12.
İpekçi,D.,Toktaş,N. (2021) Vegan Sporcularda Beslenme ve Sportif Performans. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi.19(4):20-42.
Jacqueline.M.,Madhusmita.M.(2022) The Female Athlete Triad:Review of Current Literature.Home/Current Opinion in Endocrinology&Diabetes and Obesity.29(1) :44-51 https:doi.org/10.1097/MED.0000000000000690
Jagim A.R.,Fields.J.,Magee.M.K.,Kerksick.C.M.,Jones.M.T.(2022) Contributing Factors to Low Energy Availability in Female Athletes:A Narrative Review of Energy Availability, Training Demands,Nutrition Barriers,Body Image and Disordered Eating.Nutrients.14(5):986.https://doi.org/10.3390/nu14050986
Juzwiak.C.R.,Joaquim.P.D.,Winckler.C(2018) Energy Availabilitiy in Female Athletes with Disabilities: A narrative review.Cadernos de Educaçao Tecnologia e Sociedade.11:1 https://doi.org/10.14571/brajets.v11.n1.195-203
Kıvrak A.O. ,Uçar G. (2012) Kolostrumun Özellikleri ve Sporcularda Kullanımı. Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dergisi. 14(2):138-142
Koca C.,Koşar Ş.N.,Güngör T.N,Güzel Y.,Öztürk P. (2014) Kadın Sporcu Üçlemesinin Fizyolojik,Psikolojik ve Sosyokültürel Boyutlarıyla İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi (No:013A407001)Ankara :Sim Matbaası
Konokman G.B.(2004) Kadınlara Verilen Beslenme Eğitiminin, Besin Tüketim Düzeyleri, Beslenme Alışkanlıkları ve Beslenme ile Osteoporoz (Kemik Erimesi)Hakkındaki Bilgilerine Etkisinin Saptanması. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi .Ankara.
Kraus,E.,Tenforde,A.S.,Nattiv,A.,Sainani,K.L.,Kussman,A.,DeakinsRoche,M.,Singh.S.,Kim.B.Y.,Barrack M.T.,Fredericson M (2019).Bone Stress İnjuries in male distance runners: higher modified Female Athlete Triad Cumulative Risk Assessment scores predict increased rates of injury.Br J Sports Med.Feb.53(4):237-242.
Lis D.M.,Feel J.W.,Ahuja K.D.K. et.al(2016).Commercial hype versus reality :our current scientific understanding of gluten and athletic performance.Curr Sports Med Rep.15:262-268
Martinsen M, Bahr R, Bøkrresen R, Holme I,Pensgaard AM, Sundgot-Borgen J. (2013) (Preventing eating disorders among young elite athletes: a randomized controlled trial. Med Sci Sports Exerc ;45(6):435-47.
Maughan R.J.(2010)Fasting and Sport: an introduction.BrJ Sports Med.44:473-475
Öztora .S., Karaman.M. (2021) Hastalıklardan Korunmada Beslenmenin Yeri ve Önemi. Aile Hekimliğinde Her Yönüyle Beslenme.1.Baskı .Ankara:Türkiye Klinikleri;6-9.
Özünal.A.,Erzurum Alim .N. (2022) Menopozal Dönemde Görülen Osteoporozda Kalsiyum ve D Vitamininin Rolü .Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi .3(1):46-55.
Pope.Z.,Gao.Y.,Bolter.N.,Pritchard. M.(2015) Validity and reliability of eating disorder assessments used with athletes: a review.Journal Sports Science ;4(3)211-21
Raj,M.A.,Creech ,J.A.,Rogol,A.D.(2021) Female Athlete Triad.NCBI Bookshelf.Aservıce of the Natıonal Library of Medicine,National Institutes of Health. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430787
Ryan J.M.(2018) Nutritional Considerations for the Vegetarian and Vegan Dancer .Journal of Dance Medicine & Science.22(1).https:doi.org/10.12678/1089-313X.22.1.44.
Smith.A.B.,Gay.J.L.,Arent.S.M.,Sarzynski.M.A., Emerson.D.M.,Torres-McGehee.T.M. (2022)Examination of the Prevalence of Female Athlete Triad Components among Competitive Cheerleaders.Internatıonal Journal of Environmental Research and Public Health.19(3)1375. https:doi.org/10.3390/ijerph19031375
Sudi,K.,Öttl,K.,Payerl,D.,Baumgartl,Tauschmann ,K.,Müller,W. (2004) Anorexia Athletica.Nutrition -ELSEVIER.20(7-8):657-661.
Sundgot-Borgen.J. ,Sundgot-Borgen.C., Myklebust.G.,Solvberg.N.,Torstveit.M.K.(2019) Elite Athletes Get Pregnant,Have Healthy Babies and Return to Sport Early Postpartum.BMJ Open Sport&Exercise Medicine.5:1 e000652.doi:10.1136/bmjsem-2019-000652
Syed.J.,Jamil.A.,Namroz.N.,Shakeel.M.,Malik.A.,Kanwal.S.,Riaz,H.,(2022)Prevalence of Risk Factors of the Female Athlete Triad among Young Elite Athletes of Pakistan. Internatıonal Journal of Sports Physıcal Therapy. 17(2):210-217.Feb1.doi:10.266037001c.31641
Tenforde.A.S.,Carlson.J.L.,Chang.A.,Sainani.K.L.,Shultz.R.,Kim.J.H.,Fredericson,M.(2017) Association of the Female Athlete Triad risk assessment atratification to the development of bone stress injuries in collegiate athletes.The American Journal of Sports Medicine.45(2):302-310
Tosi.M.,Maslyanskaya.S.,Dodson.N.A.,Coupey.S.M.,(2019)The Female Athlete Triad: A Comparison of Knowledge and Risk in Adolescent and Young Adult Figure Skaters,Dancers and Runners.J Pediatr Adolesc Gynecol. Apr.32(2):165-169
Wagner AJ, Erickson CD, Tierney DK, Houston MN, Bacon CE.( 2015)The diagnostic accuracyof screening tools to detect eating disorders among female athletes. J Sport Rehabil ;25(4):395-8.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2023 Ahmet Yılgın- Gülbahar Bilgin Konokman
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
