Spor Performansında Zihinsel Dayanıklılığın Rolü: Psikolojik Faktörlerin Etkisini İnceleyen Bir Derleme Çalışması
Keywords:
Zihinsel Dayanıklılık, Atletik Performans, spor psikolojisi, spor performansı, psikolojik faktörlerAbstract
Zihinsel dayanıklılık, atletik performansı önemli ölçüde etkileyen kritik bir psikolojik özelliktir. Bu derleme, zihinsel dayanıklılığın rekabetçi stres yönetimi, motivasyon ve hedef belirleme, takım dinamikleri ve uyum üzerindeki rolünü incelemektedir. Yüksek düzeyde zihinsel dayanıklılığa sahip sporcular, stresi daha iyi yönetir, baskı altında soğukkanlılıklarını korur ve zorluklarla karşılaştıklarında direnç gösterir, bu da üstün performansa yol açar. Ayrıca, zihinsel dayanıklılığı yüksek sporcular takım ortamlarına olumlu katkıda bulunarak daha iyi uyum ve kolektif yeterlilik sağlar. Zihinsel dayanıklılığın gelişimi hem çevresel hem de kişisel faktörlerden etkilenir ve etkili eğitim programları bu özelliği geliştirebilir. Psikolojik beceri eğitimi ve dayanıklılık geliştirme egzersizleri gibi pratik müdahaleler, sporcularda zihinsel dayanıklılığı artırmada başarılı olmuştur. Zihinsel dayanıklılığı anlama konusunda kaydedilen ilerlemelere rağmen, zihinsel dayanıklılık eğitiminin uzun vadeli etkileri ve kültürel farklılıkları hakkında literatürde hala boşluklar bulunmaktadır. Gelecekteki araştırmalar, bu alanlara odaklanmalı ve zihinsel dayanıklılığın çok yönlü doğasını daha iyi yakalamak için ölçüm araçlarını geliştirmeye devam etmelidir. Antrenörler ve spor psikologları, zihinsel dayanıklılık gelişimine öncelik vererek sporcuların tam potansiyellerine ulaşmalarına ve rekabetçi ortamlarda başarılı olmalarına yardımcı olabilirler. Bu derleme, zihinsel dayanıklılığın spordaki önemini vurgulamakta ve etkili stratejilerin geliştirilmesi ve güçlendirilmesi konusunda içgörüler sunmaktadır.
References
Bektaş, F., & Koca, C. (2019). Türk sporcuların zihinsel dayanıklılık düzeyleri ile performanslarının karşılaştırılması. Spor Bilimleri Dergisi, 30(2), 123-135.
Bell, J. J., Hardy, L., & Beattie, S. (2019). Enhancing mental toughness and performance under pressure in elite young cricketers: A 2-year longitudinal intervention. Journal of Applied Sport Psychology, 31(3), 336-352.
Clough, P. J., Earle, K., & Sewell, D. (2002). Mental toughness: The concept and its measurement. In I. Cockerill (Ed.), Solutions in sport psychology (pp. 32-43). Thomson.
Cowden, R. G. (2017). Mental toughness and success in sport: A review and prospect. Open Sports Sciences Journal, 10(1), 1-14.
Ermiş, E., & Çetinkaya, T. (2018). Futbolcuların zihinsel dayanıklılık düzeylerinin incelenmesi: Bir alan çalışması. Spor Psikolojisi Dergisi, 25(3), 186-193.
Gucciardi, D. F., Hanton, S., Gordon, S., Mallett, C. J., & Temby, P. (2015). The concept of mental toughness: Tests of dimensionality, nomological network, and traitness. Journal of Personality, 83(1), 26-44.
Hardy, L., Bell, J., & Beattie, S. (2014). A neuropsychological model of mentally tough behavior. Journal of Personality, 82(1), 69-81.
Horsburgh, V. A., Schermer, J. A., Veselka, L., & Vernon, P. A. (2009). A behavioral genetic study of mental toughness and personality. Personality and Individual Differences, 46(2), 100-105.
Jones, G., Hanton, S., & Connaughton, D. (2018). What is this thing called mental toughness? An investigation of elite sport performers. Journal of Applied Sport Psychology, 24(3), 205-218.
Laborde, S., Guillén, F., & Mosley, E. (2020). The role of trait emotional intelligence in emotion regulation and performance under pressure. Personality and Individual Differences, 160, 109926.
Mahoney, J. W., Gucciardi, D. F., Ntoumanis, N., & Mallett, C. J. (2020). Mental toughness in sport: Motivational antecedents and associations with performance and psychological health. Journal of Sport & Exercise Psychology, 42(4), 237-249.
Öztürk, F., & Kuru, E. (2019). Türk futbolcularda zihinsel dayanıklılık ve stres yönetimi: Performans üzerindeki etkileri. Spor Bilimleri Dergisi, 30(2), 123-135.
Perry, J., Clough, P., Crust, L., Earle, K., & Nicholls, A. (2013). Factorial validity of the Mental Toughness Questionnaire-48. Personality and Individual Differences, 54(5), 587-592.
Sheard, M., Golby, J., & van Wersch, A. (2009). Progress toward construct validation of the Sports Mental Toughness Questionnaire (SMTQ). European Journal of Psychological Assessment, 25(3), 186-193.
Stenling, A., Lindwall, M., & Hassmén, P. (2018). Changes in perceived stress and athletes' burnout over time: Testing the meditational effects of self-determined motivation and perceived competence. Journal of Sport and Exercise Psychology, 40(5), 255-265.
Yıldırım, M., & Arslan, G. (2019). Mental toughness and subjective well-being in Turkish athletes: The mediating role of stress-coping strategies. Journal of Sport and Health Research, 11(3), 255-267.
Yıldız, H., & Dinç, Z. (2020). Lise düzeyindeki sporcularda zihinsel dayanıklılık, motivasyon ve hedef belirleme: Bir araştırma. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 38(1), 45-60.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2024 Mert Ayrancı- Abdurrahim Kaplan
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
